Dược sỹ

Bạn cần có những gì để trở thành một dược sỹ? Chỉ cần nhìn toa và lấy thuốc trao cho bệnh nhân, hình ảnh này khiến nhiều người có một cái nhìn rất êm ái, nhẹ nhàng về nghề dược. Nhưng thực sự, công việc có tính chất phức tạp hơn rất nhiều so với thao tác xem toa và lấy thuốc. Việc xem toa thuốc phải luôn được thực hiện cực kỳ cẩn thận và nghiêm túc. Dược sĩ và các trình dược viên tại các bệnh viên, phòng khám, nhà thuốc, cửa hàng dụng cụ y tế phải trải qua rất nhiều năm học tập và đào tạo vô cùng nghiêm ngặt. Có nhiều sinh viên lúc đầu mới bước chân vào Trường Đại học Y Dược với số điểm rất cao và tâm trạng vô cùng tự hào, háo hức. Nhưng chỉ sau vài năm, sự háo hức đó chóng lụi tàn, trong số họ có người rút lui, chuyển hướng vì bản thân họ không dám chắc có đạt được mục tiêu sau khi tốt nghiệp.

 

 

Các ngành y, dược luôn mang đến cho xã hội một cái nhìn ý nghĩa, cao quý, từ tâm. Vì vậy, lúc còn ở mái trường phổ thông, nếu bạn là người khá giỏi và nhất nhất phải chọn nghề dược hoặc bác sĩ, thì hãy nhìn lại mình thật kỹ liệu bản thân có phù hợp với áp lực của ngành này? những bất cập về nghề y, dược đương thời mà báo chí nhan nhản đưa tin, sự thận trọng, kỹ càng vẫn quan trọng hơn bao giờ hết.

 

Trình độ chuyên môn cụ thể

 

Theo GS.TS.DS Nguyễn Hữu Đức, Giảng viên Đại học Y Dược Tp Hồ Chí Minh, “Công việc của một dược sĩ chính là: điều chế dược phẩm, phân phối thuốc theo toa, tư vấn cho bác sỹ và những người hành nghề y về sự lựa chọn, liều lượng, tác dụng và phản ứng của các loại thuốc. Đồng thời, giám sát tình trạng sức khỏe và biến chuyển của bệnh nhân phản ứng với phương pháp điều trị dùng thuốc để đảo đảm tính an toàn và hiệu quả trong việc sử dụng loại thuốc.”

 

Ngành dược chia thành nhiều cấp học nhưng phổ biến là dược sĩ trung học (dược tá) và dược sĩ đại học (dược sĩ). Dược sĩ trung học được phép tham gia làm việc ở tất cả các lĩnh vực khác nhau của ngành dược với vai trò trợ lý của dược sĩ đại học. Còn với tấm bằng dược sĩ đại học, bạn có thể tham gia vào toàn bộ thế giới rộng lớn của nghề dược.

 

 

Cẩn thận, chi tiết

 

Bên cạnh bằng cấp, trình độ, người theo ngành dược còn thêm khả năng chú ý đặc biệt đến từng chi tiết của các loại thuốc, toa thuốc, tình trạng bệnh của bệnh nhân. Họ phải cực kỳ cẩn thận khi kê toa thuốc. Nhiều bệnh nhân có thể đưa ra thêm nhiều câu hỏi và tùy thuộc vào tình hình mà dược sĩ có thể tư vấn trực tiếp hoặc khuyên bệnh nhân nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa. Cho cả trường hợp người bệnh dùng nhiều loại thuốc với nhiều bệnh khác nhau, bắt buộc người dược sĩ sẽ phải hướng dẫn họ cách dùng và theo dõi cẩn thận để tránh các biến chứng.

 

Kỹ năng phục vụ khách hàng tốt

 

Đối tượng khách hàng của dược sĩ hầu hết sẽ là bệnh nhân. Đôi khi, trong lúc chịu đựng bệnh tình của mình, nhiều khách hàng trở nên hoảng sợ, mất bình tĩnh hoặc thiếu kiên nhẫn. Đó là phản ứng tự nhiên và một người thầy thuốc tốt sẽ biết cách làm mọi điều tốt nhất, làm hết sức mình nhằm khiến khách hàng thoải mái dễ chịu nhất có thể. Đây là một bước rất quan trọng trong quy trình chăm sóc sức khỏe.

 

 

Trưởng thành cùng đam mê

 

Dù rằng khi chọn con đường dược sĩ bạn phải mất rất nhiều thời gian cho việc học tập và trau dồi kiến thức, đồng thời đòi hỏi sự hi sinh cống hiến, ít nhất mười năm kể từ bước chân đầu tiên vào giảng đường đại học. Nhưng phần thưởng đổi lại cho những ai chọn dược sĩ làm mục tiêu nghề nghiệp cũng thực sự xứng đáng:


Hoc phi truong cao dang duoc ha noi


Thời gian công việc một ngày của dược sĩ tương đối ổn định hơn so với những người cùng chọn nghề chăm sóc sức khỏe khác, như bác sĩ phẩu thuật hay điều dưỡng… Những người làm việc tại các nhà thuốc có thời gian biểu cố định, đến vào buổi sáng và ra về vào đầu buổi tối, chứ không phải làm việc theo ca, làm đêm hoặc đột ngột nhận tin báo rồi vội vàng lao đến bệnh viện lúc nửa khuya vì có một ca mổ khẩn cấp.

 

Thu nhập của những người làm việc ngành dược tương đối cao và ổn định. Điều quan trọng nhất, sự trưởng thành trong lĩnh vực họ theo đuổi, cơ hội học tập tại nước ngoài, điều kiện mở rộng tầm nhìn, và đặc biệt, trái tim bạn sẽ rộng mở, bao dung khi tiếp xúc với những mảnh đời không may. Sự tiếp xúc đó giúp bạn điều chỉnh hành vi trong cuộc sống, luôn có động lực phát triển vì mục tiêu cao cả hơn mang nhiều ý nghĩa xã hội. Và đó là những gì ngành dược dành tặng cho những ai biết cống hiến vì sự sống của người khác.

 

Tại các cơ sở khám chữa bệnh các dược sĩ (dược sĩ lâm sàng) giới thiệu các thuốc mới (đặc biệt là thuốc kê đơn) cho các cho các thầy thuốc, hoặc tư vấn về sử dụng thuốc và sức khỏe cho người dân và cộng đồng nơi nhà thuốc hoạt động (dược sĩ làm việc tại các nhà thuốc cộng đồng-nhà thuốc cộng đồng là những nơi chúng ta vẫn thấy bán lẻ thuốc thành phẩm). Các dược sĩ cũng là một chuyên gia về thuốc, chuyên gia về các xét nghiệm sinh hóa cận lâm sàng khi tham gia vào quyết định dùng thuốc ở các trường hợp đặc biệt trong các cơ sở trên (dược sĩ tham gia hội đồng tư vấn thuốc và điều trị).

Ngoài ra dược sĩ còn làm việc trong ngành sản xuất dược phẩm (công nghiệp bào chế), ngành kinh doanh (phân phối và cung ứng thuốc), các cơ sở kiểm tra chất lượng thuốc (kiểm nghiệm thuốc Quality Control QC) hoặc công tác đảm bảo chất lượng thuốc (Quality Assurance QA) tại các sở sản xuất kinh doanh dược phẩm, dược sĩ cũng làm việc tại các cơ sở bảo quản thuốc, nghiên cứu thuốc mới (Research and Development), quản lý nhà nước, giảng dạy tại các cơ sơ đào tạo Y Dược và trong quân đội.

Cao đẳng Dược

Bằng cấp

Ở Mỹ từ năm 1992, bằng dược sĩ được chuyển đổi lên thành bằng tiến sĩ dược. Sinh viên có thể theo học trong 6 năm nhưng phần lớn trường dược ở Mỹ nhận đào tạo sinh viên trong 4 năm sau khi ứng cử viên đã có bằng tốt nghiệp đại học. Hiện có hai chuyên ngành hoạt động phổ biến: thứ nhất là tiến sĩ dược cộng đồng làm việc tại nhà thuốc cộng đồng và thứ hai là tiến sĩ dược lâm sàng làm việc tại các bệnh viện, các trung tâm chăm sóc sức khỏe. Cả hai đều là thành phần chính thực hiện chăm sóc bằng thuốc hoặc còn gọi là chăm sóc dược phẩm (Pharmaceutical Care), một khái niệm mới trong hướng dẫn sử dụng thuốc.

Ở Việt Nam hiện nay để trở thành dược sĩ sinh viên phải vào học tại các trường đại học đào tạo về dược thuộc hệ thống đào tạo nhân lực ngành Y tế. Họ có thể học 5 năm đối với sinh viên đào tạo chính quy dài hạn, 4 năm với sinh viên đã có bằng trung cấp Dược, 2 năm 6 tháng đối với người có bằng cao đẳng (hai hệ này gọi là dược sĩ chuyên tu), 2 năm đối với người có bằng đại học chính quy dài hạn các ngành bác sĩ y khoa, sinh học, hóa học (của các trường Đại học Khoa học tự nhiên, Bách khoa, Đại học Y - các trường có cùng đầu vào tương đương-hệ này gọi là văn bằng 2). Tốt nghiệp các khóa đào tạo này sinh viên được cấp bằng dược sĩ đại học. Những hệ đào tạo này không có hệ vừa học vừa làm mà phải là hệ chính quy tập trung. Dược sĩ đại học (Bachelor of Science in Pharmacy - BS in Pharmacy hoặc Bpharm).

Các hệ sau đại học và trên đại học hiện nay ở Việt Nam có thạc sĩ (MS-Master), tiến sĩ (Doctor of Philosophy - PhD), dược sĩ chuyên khoa I (Postgraduate education junior - PGJ) được học để chuyển đổi sang thạc sĩ theo các điều kiện của Bộ Giáo dục đào tạo và của Bộ Y tế: thi đầu vào tích lũy đủ các tín chỉ, dược sĩ chuyên khoa II (Postgraduate education senior - PGS được học để chuyển đổi sang tiến sĩ theo các điều kiện vừa nêu. Hệ dược sĩ chuyên khoa nên dịch sang tiếng Anh là Postgraduate education - PG. Một số dược sĩ dịch dược sĩ chuyên khoa là Specialist đây là hệ đào tạo tại Liên Xô (специалист) cũ không không tương ứng với hệ đào tạo ở các nước nói tiếng Anh.

Hiện nay Việt Nam chưa thực hiện được đào tạo Tiến sĩ Khoa học Dược (Doctor of Science in Pharmacy hay Doctor of Pharmacy-PharmD). Sau Cách mạng Tháng Tám đến nay Đại học Dược Hà Nội Trung tâm đào tạo lớn nhất và cũng là trung tâm học thuật lớn nhất nước về dược chỉ có bốn tiến sĩ khoa học. Hai đào tạo ở Liên Xô cũ, hai đào tạo ở Đông Đức.

Chứng chỉ

Để đăng ký hành nghề ở các nước người tốt nghiệp đại học dược phải có thời gian thực hành thường là một năm, sau đó phải nộp đơn cho Hội Dược sĩ và phải thi lấy chứng chỉ để hành nghề. Kỳ thi khá